Lazer Uygunluk Muayenesi Nedir?

Lazer uygunluk muayenesi, göz lazer cerrahisi düşünen hastalarda kornea yapısının, numara stabilitesinin ve genel göz sağlığının ayrıntılı şekilde değerlendirildiği, ameliyat öncesi zorunlu bir inceleme sürecidir. Bu muayene, herhangi bir lazer yöntemine karar verilmeden önce atlanmaması gereken bir adımdır; çünkü hangi yöntemin güvenle uygulanabileceği ya da lazerin şu an için hiç uygun olmadığı ancak bu ayrıntılı ölçümlerle netleşir. Muayene tek seferde tamamlanır ve sonuçlar aynı gün içinde hastayla paylaşılır. Bu değerlendirme yalnızca lazer cerrahisi için değil, hangi yöntemin diğerlerine göre daha uygun olacağını belirlemek için de kullanılır.

Bu muayenede kornea kalınlığı, kornea eğrilik haritası (topografi), göz kuruluğu düzeyi, göz içi basıncı ve göz dibi sağlığı gibi birçok parametre incelenir. Bu ölçümler hangi lazer yönteminin güvenle uygulanabileceğini veya lazerin şu an için uygun olmadığı durumları ortaya koyar. Bu ölçümlerin her biri farklı bir soruya cevap arar: kornea kalınlığı ne kadar doku kaldırılabileceğini, topografi korneanın düzenli mi düzensiz mi olduğunu, göz kuruluğu düzeyi iyileşme sürecinin nasıl seyredebileceğini, göz içi basıncı ve göz dibi sağlığı ise lazer dışında başka bir göz hastalığı olup olmadığını ortaya koyar. Bu ölçümlerin tamamı birlikte değerlendirildiğinde, hem hangi yöntemin uygun olduğu hem de olası riskler hakkında net bir tablo ortaya çıkar.

Gözlük veya kontakt lens kullanmadan net görebilmeyi düşünen, miyopi, hipermetropi veya astigmat tanısı olan ve numarası bir süredir stabil olan herkes bu muayeneyi yaptırabilir. Muayene, lazerin uygun olup olmadığını netleştirmenin tek güvenilir yoludur. Daha önce başka bir hekimde lazer için uygun bulunmamış hastalar da, güncel ölçüm teknikleriyle ikinci bir değerlendirme için bu muayeneyi tekrar yaptırabilir. On sekiz yaşından küçük hastalarda numara stabil olmadığı için bu muayene genellikle ertelenir; stabilite yaşla değil ölçümle takip edilir. Kesin uygunluk kararı yalnızca bu ölçümlerin tamamlanmasından sonra verilir.

Uzağı bulanık görme şikâyeti olan ve gözlüksüz yaşamayı düşünen hastalar için bu muayene ilk adımdır. Şikâyetin arkasındaki kırma kusurunun türü ve derecesi bu değerlendirmeyle netleşir. Gözlük numarasının son bir-iki yıldır değişmediğini düşünen ancak bunu ölçümle doğrulamak isteyen hastalar için de bu muayene güvenilir bir başlangıç noktasıdır. Gözlük veya lens kullanmaktan yorulan, spor veya iş hayatı nedeniyle gözlüksüz yaşamayı öncelik haline getiren hastalar için de bu muayene ilk somut adımdır. Bu şikayetlerin süresi veya şiddeti muayene kararını değiştirmez, herkes bu değerlendirmeden faydalanabilir.

Muayene sırasında görme keskinliği testleri, kornea topografisi (kornea yüzeyinin ayrıntılı eğrilik haritasını çıkaran görüntüleme), kornea kalınlığı ölçümü (pakimetri), göz içi basıncı ölçümü ve genişletilmiş pupilla ile yapılan göz dibi muayenesi gibi çeşitli testler uygulanır. Bazı hastalarda gözyaşı üretim miktarını değerlendiren testler de eklenir, çünkü göz kuruluğu düzeyi hangi yöntemin daha uygun olacağını etkileyebilir. Kontakt lens kullanan hastaların, ölçümlerin doğru olabilmesi için muayeneden belirli bir süre önce (yumuşak lenslerde genellikle birkaç gün, sert lenslerde daha uzun bir süre) lenslerini bırakması istenebilir; çünkü lensler korneanın doğal eğriliğini geçici olarak değiştirebilir ve bu durum ölçüm sonuçlarını yanıltabilir. Muayene sonunda elde edilen tüm veriler birlikte değerlendirilerek hangi lazer yönteminin güvenle uygulanabileceğine ya da lazerin şu an için uygun olmadığına karar verilir. Bazı hastalarda gözyaşı üretim miktarını değerlendiren ek testler de uygulanabilir; çünkü göz kuruluğu düzeyi hangi yöntemin daha uygun olacağını etkileyebilir. Tüm bu ölçümler tek bir randevuda, sırayla ve ağrısız şekilde tamamlanır.

1. 1Görme keskinliği testi. Mevcut numara ve görme netliği ölçülür.
2. 2Kornea topografisi. Kornea yüzeyinin ayrıntılı eğrilik haritası çıkarılır.
3. 3Pakimetri. Kornea kalınlığı hassas şekilde ölçülür.
4. 4Göz içi basıncı ve göz dibi muayenesi. Genişletilmiş pupilla ile göz dibi sağlığı değerlendirilir.

Kornea yeterince kalın ve düzenli bulunursa, hastanın kırma kusuruna göre PRK, Femto LASIK veya SMILE seçeneklerinden biri önerilebilir. Kornea ince veya düzensiz bulunursa, lazer yerine farklı bir tedavi seçeneği gündeme gelebilir. Sonuçlar her hastada farklı bir tedavi planına yol açabilir. Kornea kalınlığı kararında yalnız mutlak sayı değil, kırma kusurunun derecesine göre kaldırılması gereken doku miktarı da birlikte değerlendirilir; aynı kalınlıktaki iki korneada farklı numaralar farklı sonuçlara yol açabilir. Aşağıdaki şema, kornea kalınlığının ortalama değerlere göre nasıl konumlandığını basitleştirilmiş şekilde gösterir. Sonuçlar yalnızca 'uygun' veya 'uygun değil' şeklinde iki seçenekli bir cevap değildir; bazı hastalarda belirli bir yöntem uygun bulunurken bir diğeri önerilmeyebilir, bu nedenle sonuç raporu hastayla birlikte ayrıntılı olarak gözden geçirilir.

Bu muayene sırasında miyopi, hipermetropi ve astigmat gibi kırma kusurlarının derecesi netleşir; bazen eşlik eden göz kuruluğu gibi durumlar da tespit edilebilir ve tedavi planına dahil edilir. Nadiren, daha önce fark edilmemiş keratokonus gibi ilerleyici bir kornea hastalığı da bu muayenede ilk kez ortaya çıkabilir; böyle bir durumda lazer cerrahisi yerine farklı bir tedavi yaklaşımı değerlendirilir. Kuru göz sendromu gibi durumlar tespit edildiğinde, lazer öncesinde bu durumun tedavi edilmesi önerilebilir; bu da genel sonucu iyileştirmeye yardımcı olur. Göz içi basıncında yükseklik saptanırsa, bu durum ayrıca değerlendirilir ve gerekirse lazer kararından önce ele alınır.

Kırma kusuru lazer için uygun bulunursa PRK (No Touch), Femto LASIK veya SMILE (KLEx) yöntemlerinden biri önerilir; kornea yapısı uygun değilse alternatif seçenekler değerlendirilir. Genel göz muayenesi kapsamındaki temel değerlendirmeler de bu sürece dahil edilebilir. Hangi seçeneğin öne çıkacağı yalnızca kırma kusurunun türüne değil, kornea kalınlığı ve yapısına da bağlıdır; bu nedenle üç yöntem arasındaki seçim kişiye özel bir değerlendirmedir. Kornea yapısı hiçbir lazer yöntemine uygun bulunmazsa, gözlük veya kontakt lens kullanımı güvenli ve etkili bir alternatif olarak sunulmaya devam eder.

Lazer uygunluk muayenesi için randevu almak üzere iletişim sayfası üzerinden Op. Dr. Anıl Kaya'nın İstanbul'daki muayenehanesine ulaşabilirsiniz. Muayeneye gelirken kontakt lens kullanan hastaların, ölçümlerin doğru olabilmesi için randevu öncesi lenslerini ne zaman bırakmaları gerektiğini iletişim sırasında sorması önerilir. İlk randevuda güncel gözlük numaranız, varsa daha önce yapılmış göz muayenesi kayıtlarınız ve genel sağlık geçmişiniz de not alınır.