Retina Hastalıkları ve Tedavi Seçenekleri

Retina, gözün en arkasında yer alan ve ışığı algılayan fotoreseptör hücrelerden (koni ve çubuk hücreler) oluşan ince bir doku tabakasıdır; bu hücrelerin ürettiği sinyaller görme siniri aracılığıyla beyne iletilir ve görüntü bu şekilde oluşur. Retinanın merkezinde yer alan makula (sarı nokta) bölgesi, keskin ve ayrıntılı görmeden sorumludur; okuma, yüz tanıma ve araç kullanma gibi işlevler büyük ölçüde bu küçük ama işlevsel açıdan kritik bölgeye bağlıdır.

Retina hastalıkları, bu tabakanın herhangi bir katmanında meydana gelen bozukluklar sonucu ortaya çıkar ve hasarın yerine göre farklı şikâyetlere yol açar: merkezi bölge (makula) etkilendiğinde bulanık veya çarpık görme, çevresel bölge etkilendiğinde görme alanında daralma veya karartı, vitreus ile retina arayüzü etkilendiğinde ise göz önünde uçuşan noktalar ve ışık çakmaları ön plana çıkabilir. Op. Dr. Anıl Kaya, İstanbul'da retina hastalıklarının değerlendirilmesi ve takibinde hastalara rehberlik eder; diyabetik retinopati, sarı nokta hastalığı (yaşa bağlı makula dejenerasyonu) ve retina yırtığı/dekolmanı bu alanın en sık karşılaşılan üç tablosudur.

Bu üç grup birbirinden farklı seyir gösterir: diyabetik retinopati ve sarı nokta hastalığı genellikle yavaş ilerleyen, düzenli takip gerektiren kronik tablolarken, retina yırtığı ve dekolmanı saatler-günler içinde kötüleşebilen, acil değerlendirme gerektiren durumlardır. Erken tanı, retina hastalıklarının çoğunda görme kaybını önlemede veya sınırlamada belirleyici rol oynar; bu nedenle şikâyet hafif de olsa vakit kaybetmeden retina muayenesi olunması önerilir. Bu üç hastalık grubunun ayırt edilmesi ve doğru şekilde takip edilmesi, retina dokusunun bütünlüğünü, damar yapısını ve makula bölgesini değerlendiren ayrıntılı bir retina muayenesi ile mümkün olur.

Retina ile ilgili şikâyetlerde doktora başvuru zamanlaması, şikâyetin ani mi yoksa yavaş mı geliştiğine göre büyük ölçüde değişir. Ani başlayan göz önünde uçuşan nokta artışı, ışık çakmaları veya görme alanının bir kenarından başlayıp ilerleyen perde ya da gölge hissi, retina yırtığı veya dekolmanının habercisi olabilir; bu tablo saatler-günler içinde kötüleşebildiğinden beklemeden göz hastalıkları uzmanına başvurulması önerilir.

Bunun dışında düz çizgilerin eğri veya dalgalı görülmesi, okurken kelimelerin bir kısmının kaybolması, merkezi görmede bulanıklık gibi belirtiler daha çok sarı nokta hastalığına işaret edebilir ve genellikle haftalar-aylar içinde fark edilir; yine de bu belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden muayene olunması önerilir. Diyabet tanısı olan bireylerde ise herhangi bir şikâyet olmasa dahi düzenli retina muayenesi yaptırılması gerekir, çünkü diyabetik retinopati erken evrede sessiz ilerleyebilir.

Kısacası, ani başlayan ve hızla kötüleşen belirtiler acil bir değerlendirme gerektirirken, yavaş ilerleyen kronik şikâyetler de göz ardı edilmemeli ve planlı bir muayene ile değerlendirilmelidir. Göz önünde uçuşan noktalar şikâyeti özellikle dikkat gerektirir; bu belirtinin ne zaman zararsız, ne zaman acil bir durumun habercisi olduğu ayrı bir başlıkta ayrıca ele alınmaktadır.

Retina hastalıkları genellikle sinsi seyreder ve başlangıçta fark edilmeyebilir; özellikle sadece bir gözü etkileyen erken evre değişiklikler, diğer göz telafi ettiği için uzun süre gözden kaçabilir. Hastaların en sık dile getirdiği şikâyetlerden biri göz önünde uçuşan noktalar ve ışık çakmaları hissidir; bu belirti bazen retina yırtığının ilk işareti olabileceğinden dikkatle değerlendirilmelidir.

Bunların yanında bulanık veya dalgalı görme, düz çizgilerin (örneğin kapı çerçevesi veya cetvel) eğri algılanması, okurken kelimelerin bir kısmının kaybolması, renklerin soluklaşması, görme alanında karartı veya perde hissi de retina kaynaklı sorunlara işaret edebilir. Gece görmede belirgin zorlanma veya parlak ortamdan karanlığa geçişte uyum sağlamada gecikme de bazı retina hastalıklarında görülebilir.

Şikâyetin ani mi yoksa haftalar-aylar içinde yavaşça mı geliştiği, olası nedeni ayırt etmede önemli bir ipucudur: ani başlayan uçuşan nokta artışı ve ışık çakması acil değerlendirme gerektirirken, yavaş ilerleyen bulanıklık daha çok kronik bir sürece işaret edebilir. Hangi şikâyetin hangi hastalıkla ilişkili olduğu kişiden kişiye değişebilir; bu nedenle şikâyetlerden herhangi biri yaşandığında vakit kaybetmeden retina muayenesi olunması önerilir. Şikâyetin hangi gözde, ne zamandır ve nasıl seyrettiği bilgisi, muayenede olası nedenin belirlenmesine yardımcı olan önemli ipuçlarındandır.

Göz önünde uçuşan noktalar, görüş alanında küçük noktalar, iplikçikler veya gölgeler şeklinde algılanan bir belirtidir ve çoğu zaman göz içindeki jelatinimsi yapının (vitreus) yaşla birlikte yoğunluğunun değişmesinden kaynaklanır, genellikle zararsızdır. Ancak ani başlayan, sayısı hızla artan uçuşan noktalar veya ışık çakmalarıyla birlikte görülen tablo, retina yırtığı gibi acil bir durumun işareti olabilir. Bu belirtinin vitreus kaynaklı zararsız bir değişiklik mi yoksa retina hastalığı bulgusu mu olduğu, ancak ayrıntılı bir retina muayenesiyle anlaşılabilir. Nedenleri ve ne zaman acil değerlendirme gerektirdiği hakkında ayrıntılı bilgi aşağıdaki sayfada yer almaktadır.

Retina hastalıklarının risk faktörleri, hastalığın türüne göre farklılık gösterir. Diyabetik retinopatide temel risk faktörü uzun süreli ve kontrolsüz kan şekeri yüksekliğidir; diyabet süresi uzadıkça risk artar, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, gebelik ve sigara kullanımı da hastalığın seyrini olumsuz etkileyebilecek ek faktörler arasında sayılır.

Sarı nokta hastalığında en önemli risk faktörü yaştır; bunun yanında genetik yatkınlık, sigara kullanımı, yüksek tansiyon, obezite ve uzun süreli güneş ışığına maruziyet de rol oynayabilir. Ailesinde bu hastalık öyküsü bulunan bireylerde risk daha yüksek olabilir.

Retina yırtığı ve dekolmanında ise en sık neden yaşla birlikte gelişen vitreus ayrılmasıdır; yüksek miyopi, göz travması, önceki göz ameliyatları (örneğin katarakt ameliyatı) ve ailede retina dekolmanı öyküsü riski artıran faktörler arasındadır.

Bu üç grup bir arada değerlendirildiğinde, 40 yaş üzerindeki bireyler, diyabet hastaları, ailesinde retina hastalığı öyküsü bulunanlar ve yüksek miyopisi olan kişiler retina hastalıkları açısından daha yakından takip edilmesi gereken risk gruplarını oluşturur. Bu risk faktörlerinin bilinmesi, hastalığı önlemekten çok, kimin ne sıklıkla takip edilmesi gerektiğinin belirlenmesine yardımcı olur.

Diyabetik retinopati, uzun süreli yüksek kan şekerinin retina damarlarında yol açtığı hasar sonucu gelişen bir göz hastalığıdır ve diyabetli bireylerde görme kaybının en sık nedenlerinden biridir. Genellikle her iki gözü de etkiler ve başlangıçta belirgin bir şikâyete yol açmayabilir; bu nedenle diyabet tanısı olan herkesin, şikâyeti olmasa dahi düzenli retina muayenesi yaptırması önemlidir.

Yüksek kan şekeri, yıllar içinde retina damarlarının duvarında zayıflamaya ve sızıntıya yol açar; ilerleyen evrelerde damarlar tıkanabilir veya kırılgan yeni damarlar oluşabilir. Erken evrede tedavi gerekmeyebilir, bu dönemde düzenli takip ve kan şekeri kontrolü öncelik taşır. Ancak hastalık ilerledikçe ve retinada sıvı birikimi veya anormal damarlanma geliştikçe göz içi iğne tedavisi, bazı olgularda lazer veya cerrahi tedavi gerekli hale gelir.

Zamanında fark edilmeyen ve tedavi edilmeyen olgularda kalıcı görme kaybı riski vardır; bu risk, diyabetin süresi uzadıkça ve kan şekeri kontrolü zayıfladıkça artar. Kan şekerinin düzenli kontrol altında tutulması, hastalığın gelişimini ve ilerlemesini yavaşlatmada önemli bir rol oynar. Diyabetik retinopatiyle benzer şikâyetlere (göz önünde uçuşan noktalar) yol açabilen sarı nokta hastalığı ve retina yırtığı/dekolmanı da bu bağlamda değerlendirilebilecek diğer retina hastalıklarıdır. Tanı, göz bebeği damla ile genişletildikten sonra yapılan ayrıntılı bir retina muayenesi ile konur; gerekli görüldüğünde OCT görüntüleme yöntemiyle retina tabakalarındaki incelme, kalınlaşma veya sıvı birikimi ayrıntılı olarak değerlendirilir.

Retina hastalıklarının tedavisi, altta yatan nedene ve hastalığın evresine göre şekillenir. Diyabetik retinopati ve sarı nokta hastalığında sıklıkla göz içi iğne tedavisi (intravitreal enjeksiyon) uygulanır; bu yöntemde anti-VEGF adı verilen bir ilaç, topikal anestezi sonrası göz içine ince bir iğneyle enjekte edilir ve retinadaki anormal damar oluşumunu ve sıvı birikimini kontrol altına almayı hedefler. Tedavi genellikle tek seferlik değildir; hastalığın seyrine göre birkaç haftada bir tekrarlanan bir seri enjeksiyon ve ardından aralıklı takip enjeksiyonları şeklinde planlanır.

Retina yırtığı ve dekolmanında ise duruma göre lazer fotokoagülasyon veya cerrahi (vitrektomi, skleral çökeltme) gibi yöntemler devreye girer: lazer fotokoagülasyon, yırtık çevresini kaynak yaparak sıvının retina altına geçmesini engellemeyi amaçlayan, poliklinik şartlarında uygulanabilen bir işlemdir; dekolman zaten gelişmişse ameliyathane şartlarında yapılan cerrahi girişim gerekli olur; bazı olgularda pnömatik retinopeksi adı verilen, göz içine gaz enjeksiyonu ile retinayı yerine oturtmayı hedefleyen bir yöntem de tercih edilebilir.

Hangi yöntemin uygulanacağı, muayene ve görüntüleme bulgularına (OCT, göz dibi muayenesi gibi) göre hasta bazında belirlenir; tedavi kararında hastalığın evresi kadar gözün genel yapısı ve eşlik eden başka göz hastalıkları da göz önünde bulundurulur. Örneğin aktif bir göz içi enfeksiyonu varsa göz içi iğne tedavisi uygulanmaz; böyle durumlarda enfeksiyon kontrol altına alınmadan tedaviye başlanmaz ve alternatif yaklaşımlar değerlendirilir.

Hangi tedavi yönteminin uygun olduğu; hastalığın türüne, evresine ve gözün genel durumuna göre değişir. Erken evre diyabetik retinopatide yakın takip yeterli olabilirken, ilerlemiş olgularda veya sarı nokta hastalığında göz içi iğne tedavisi gerekebilir. Örneğin diyabetik retinopatide retinada sıvı birikimi veya anormal damarlanma geliştikçe tedavi gerekli hale gelir; tedavi edilmeyen ilerlemiş olgularda kalıcı görme kaybı riski artar.

Retina yırtığında sınırlı bir müdahale olarak lazer fotokoagülasyon yeterli olabilirken, dekolman gelişmişse cerrahi tedavi kaçınılmaz hale gelebilir; erken fark edilip lazerle tedavi edilen olgularda dekolman genellikle önlenebilir, ancak dekolman zaten oluşmuşsa vitrektomi veya skleral çökeltme gibi cerrahi yöntemler devreye girer.

Bazı ileri evre veya farklı yapıdaki retina hasarlarında göz içi iğne tedavisi tek başına yeterli olmayabilir; bu durumda lazer veya cerrahi tedavi ile birlikte değerlendirilir. Bu değerlendirme genel bir kural yerine, ayrıntılı bir retina muayenesi sonrasında kişiye özel olarak yapılır; hastalığın evresi kadar gözün anatomik yapısı da bu kararı etkiler. Aşağıdaki akış, hangi durumda hangi seçeneğin gündeme geldiğini özetlemektedir.

Göz içi iğne tedavisi ile lazer/cerrahi tedavi, farklı retina hastalıklarında farklı amaçlarla kullanılır ve hangisinin uygun olduğu hastalığın türüne ve evresine göre belirlenir. Göz içi iğne tedavisi hem diyabetik retinopatide hem de sarı nokta hastalığında anormal damar oluşumunu ve sıvı sızıntısını azaltmayı hedefler; genellikle tek seferlik değildir, belirli aralıklarla tekrarlanan bir seri enjeksiyon şeklinde uygulanır ve bu da tekrarlayan seans ihtiyacını beraberinde getirir.

Lazer ve cerrahi tedavi ise özellikle retina yırtığı ve dekolmanında, ayrıca ilerlemiş diyabetik retinopatide anormal damarlanmayı sınırlamak veya yırtık çevresini sabitlemek amacıyla devreye girer; sarı nokta hastalığında ise genellikle tercih edilmez. Seçim, hastalığın hangi grupta yer aldığına göre değişir; genel bir kural yerine kişiye özel değerlendirme esastır. Retinada çok geniş çaplı hasar veya uzun süredir tedavi edilmemiş ileri dekolman olgularında görme sonucu sınırlı kalabilir; bu durumlarda beklenti gerçekçi biçimde ele alınmalıdır. Aşağıdaki tablo, iki yaklaşımın hangi durumlarda tercih edildiğini özetlemektedir.

Retina hastalıklarında tanı ve tedavi planlaması, ayrıntılı bir retina muayenesi ile başlar. Muayene öncesinde göz bebeğini genişleten damlalar uygulanır; damlanın etkisinin başlaması yaklaşık 20-30 dakika sürer. Ardından hekim, özel bir mercek ve ışık kaynağı yardımıyla retinayı, optik siniri ve göz içi damarları doğrudan gözlemler.

Gerekli görüldüğünde OCT (optik koherens tomografi) cihazıyla retina tabakalarının kesitsel görüntüsü alınır; bu görüntüleme yöntemi ağrısız ve hızlıdır, hastanın yalnızca çenesini bir cihaza dayaması yeterlidir. OCT, retina tabakalarındaki ince kalınlaşma, incelme veya sıvı birikimini ortaya koyarak hem tanının doğrulanmasına hem de tedaviye yanıtın izlenmesine yardımcı olur. Muayenede retina dokusunun bütünlüğü, damar yapısı, optik sinir başı ve makula bölgesi ayrı ayrı değerlendirilir; kanama, sıvı birikimi, yırtık, incelme veya anormal damarlanma gibi bulgular bu sırada tespit edilebilir.

Göz bebeği genişletici damlaların etkisi nedeniyle muayene sonrası birkaç saat boyunca yakını görmede geçici bulanıklık ve ışığa hassasiyet yaşanabilir; bu nedenle muayeneye araç kullanmadan gelinmesi önerilir. Aşağıdaki şema, bu değerlendirmenin temel adımlarını özetlemektedir.

Retina muayenesi, halk arasında göz dibi muayenesi olarak da bilinir ve retina dokusunun bütünlüğü, damar yapısı, optik sinir başı ve makula bölgesinin ayrıntılı olarak incelenmesini kapsar. Diyabet hastaları, 40 yaş üzerindeki bireyler, ailesinde retina hastalığı öyküsü bulunanlar ve yüksek miyopisi olanlar bu muayeneyi düzenli aralıklarla yaptırmalıdır. Muayene sonucunda retina yapısı sağlıklı bulunabileceği gibi kanama, sıvı birikimi veya damarsal değişiklikler de saptanabilir. Muayenenin kimler için gerekli olduğu, nasıl yapıldığı ve sonuçların ne anlama geldiği hakkında ayrıntılı bilgi aşağıdaki sayfada yer almaktadır.

Göz içi iğne tedavisi öncesinde ayrıntılı bir retina muayenesi ve OCT görüntüleme yapılarak hastalığın türü ve şiddeti netleştirilir. İşlem sırasında göz damla ile uyuşturulur ve göz çevresi dezenfekte edilir; ardından ince bir iğne ile ilaç, göz akının beyaz kısmından (sklera) girilerek vitreus boşluğuna enjekte edilir. İşlem birkaç dakika içinde tamamlanır ve genellikle belirgin bir ağrı hissedilmez, hafif bir basınç hissi olabilir.

İşlem sonrası gözde kızarıklık, batma hissi veya geçici bulanık görme birkaç gün sürebilir; göz ovuşturulmamalı ve hekimin önerdiği damlalar kullanılmalıdır. Çoğu hasta aynı gün veya ertesi gün günlük yaşamına dönebilir; ancak işlemin yapıldığı gözün birkaç gün kirden ve sudan korunması, ağır fiziksel efor ve yüzme gibi aktivitelerin hekimin belirttiği süre boyunca ertelenmesi önerilir.

İşlemle ilişkili riskler arasında geçici göz içi basınç artışı, göz içi enfeksiyonu (endoftalmi), kanama ve nadiren retina dekolmanı sayılabilir; bu riskler genel olarak düşük olmakla birlikte, işlem sonrası olağandışı belirtilerin hızlıca fark edilip bildirilmesi önemlidir. Ani ağrı, ışık hassasiyetinde belirgin artış veya ani görme kaybı gibi olağandışı bir belirti fark edilirse vakit kaybetmeden hekimle iletişime geçilmelidir.

Göz içi iğne tedavisi (intravitreal enjeksiyon), diyabetik retinopati ve sarı nokta hastalığında en sık başvurulan yöntemlerden biridir. İşlem lokal anestezi ile kısa sürede, poliklinik şartlarında uygulanır ve genellikle birkaç dakika içinde tamamlanır. Tedaviye yanıt hastadan hastaya farklılık gösterebilir; amaç mevcut görmeyi korumak ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır. Tedavinin kimlere uygun olduğu, nasıl yapıldığı, sonrasında nelere dikkat edilmesi gerektiği ve olası riskleri hakkında ayrıntılı bilgi aşağıdaki sayfada yer almaktadır.

Retina tedavisi sonrası iyileşme süreci, uygulanan yönteme göre büyük farklılık gösterir. Göz içi iğne tedavisi sonrası çoğu hasta aynı gün veya ertesi gün günlük yaşamına dönebilir; gözde kızarıklık veya hafif rahatsızlık birkaç gün sürebilir ve işlemin yapıldığı gözün bu süre boyunca kirden ve sudan korunması önerilir. Aşağıdaki takvim, göz içi iğne tedavisi sonrası bu genel seyri özetlemektedir; belirtilen gün sayıları yaklaşık değerlerdir ve kişiden kişiye değişebilir.

Lazer tedavisi sonrası da iyileşme genellikle hızlıdır, hastalar birkaç gün içinde normal aktivitelerine dönebilir. Cerrahi tedavi (vitrektomi, skleral çökeltme) sonrasında ise süreç daha uzun olabilir; iyileşme haftalar sürebilir ve belirli bir süre yüzükoyun pozisyonda kalınması, göz koruyucusu kullanılması ve ağır fiziksel aktiviteden kaçınılması gerekebilir. Görme netliğindeki değişim de tedavi türüne göre farklı seyreder; göz içi iğne tedavisinde etki genellikle birkaç hafta içinde değerlendirilirken, cerrahi sonrası görmenin ne ölçüde geri kazanılacağı dekolmanın süresine ve makulanın etkilenip etkilenmediğine bağlıdır. Hangi sürecin geçerli olacağı, uygulanan yönteme ve gözün durumuna göre kontrol muayenelerinde netleşir.

Retina yırtığı ve dekolmanının en tipik belirtileri ani başlayan göz önünde uçuşan noktalar, ışık çakmaları ve görme alanının bir kenarından başlayıp ilerleyen perde veya gölge hissidir. Bu belirtiler genellikle aniden ortaya çıkar ve zamanla kötüleşebilir; retina dekolmanı zamana duyarlı bir durumdur, erken müdahale görmenin korunma şansını doğrudan etkiler.

Retina yırtığı ve dekolmanı her yaşta görülebilir; ancak yüksek miyopisi olanlarda, göz travması geçirenlerde ve ileri yaştaki bireylerde risk daha yüksektir. Böyle bir belirti fark edildiğinde beklemeden göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Muayenede sınırlı bir yırtık saptanırsa, lazer fotokoagülasyon ile yırtık çevresi kaynak yapılarak dekolman gelişimi önlenebilir. Dekolman zaten gelişmişse vitrektomi, skleral çökeltme veya pnömatik retinopeksi gibi cerrahi yöntemler uygulanır; hangi yöntemin tercih edileceği dekolmanın büyüklüğü, konumu ve süresine göre belirlenir.

Dekolman genellikle çevresel bir noktadan başlar ve tedavi edilmezse zamanla merkezi bölgeye (makulaya) doğru ilerler; makula henüz etkilenmemişken yapılan müdahale ile görmenin korunma ihtimali daha yüksek olabilir.

Retina yırtığı, retina dokusunda oluşan küçük bir yırtık; retina dekolmanı ise bu yırtıktan sızan sıvının retinayı yerinden kaldırmasıdır. Bu durum acil bir değerlendirme gerektirir ve tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilir. Erken evrede fark edilen yırtıklar lazerle sınırlı bir müdahaleyle kontrol altına alınabilirken, dekolman geliştiğinde cerrahi tedavi gerekli hale gelir. Belirtileri, nedenleri ve acil durumda izlenmesi gereken adımlar hakkında ayrıntılı bilgi aşağıdaki sayfada yer almaktadır.

Sarı nokta hastalığı (yaşa bağlı makula dejenerasyonu), retinanın merkezinde yer alan ve keskin görmeden sorumlu makula bölgesinin zamanla bozulmasıdır; en sık 50 yaş üzerindeki bireylerde görülür. Kuru ve yaş (nemli) olmak üzere iki temel formu vardır; kuru form genellikle yavaş ilerlerken, yaş formda anormal damar oluşumu ve sıvı sızıntısı görülür ve haftalar-aylar içinde belirginleşebilecek bir görme kaybına yol açabilir.

Hastalık tamamen görme kaybına mı yol açar sorusunun yanıtı hastalığın türüne ve evresine göre değişir: genellikle merkezi görme etkilenir, çevresel görme çoğunlukla korunur ve tam görme kaybı nadir görülür. Tedavi edilse dahi kaybedilen görmenin tamamen geri kazanılması her hastada mümkün olmayabilir; amaç mevcut görmeyi korumak ve ilerlemeyi yavaşlatmaktır.

Genetik yatkınlık, sarı nokta hastalığının bilinen risk faktörlerinden biridir; ailesinde bu hastalık öyküsü bulunan bireylerde risk daha yüksek olabilir, ancak yaş ve sigara kullanımı gibi başka faktörler de rol oynar, tek başına genetik bir neden yoktur. Kuru formda düzenli takip ve yaşam tarzı önlemleri (sigarayı bırakma, dengeli beslenme gibi) öne çıkar; hastalığın seyrini ve önerilecek yaklaşımı etkileyen tüm bu etkenler ancak muayenede kişiye özel değerlendirilebilir. Tanı, retina muayenesi ve OCT görüntüleme ile konur; OCT, makula bölgesindeki kalınlık değişikliklerini ve sıvı birikimini ortaya koyarak hastalığın kuru mu yaş mı olduğunun ayırt edilmesine yardımcı olur.

Retina hastalıkları açısından daha yakından takip edilmesi gereken belirli risk grupları vardır: 40 yaş üzeri bireyler, diyabet hastaları, ailesinde retina hastalığı öyküsü bulunanlar ve yüksek miyopisi olan kişiler bu grupta yer alır. Diyabet tanısı konur konmaz, şikâyet olmasa dahi retina muayenesi yaptırılması önerilir; çünkü diyabetik retinopati sessiz ilerleyebilir.

Risk grubunda olmayan bireylerde retina muayenesi genellikle yılda bir kez yeterli olabilirken, diyabet gibi risk faktörü bulunanlarda hekimin belirlediği daha sık aralıklarla tekrarlanması gerekebilir; muayeneye araç kullanmadan gelinmesi önerilir çünkü damla sonrası birkaç saat net görememe ve ışığa hassasiyet olabilir. Yüksek miyopisi olan bireylerde vitreus ayrılması daha erken yaşta ve daha sık görülebileceğinden, bu grup retina yırtığı ve dekolmanı açısından da ayrıca dikkatle izlenmelidir.

Ailesinde retina dekolmanı öyküsü bulunanlar ile önceki göz ameliyatı (örneğin katarakt ameliyatı) geçirmiş kişiler de retina yırtığı ve dekolmanı açısından risk grubunda değerlendirilir. Şikâyeti olmayan bireylerde de düzenli aralıklarla göz dibi kontrolü, erken tanı açısından değerli bir alışkanlıktır; retina muayenesi genellikle ağrısızdır ve göz bebeğinin genişletilmesiyle birlikte toplamda 30-45 dakika kadar sürebilir.

Görme netliğinizde ani bir değişiklik, göz önünde uçuşan noktalar veya ışık çakmaları fark ettiyseniz, retina sağlığınızı değerlendirmek için randevu alabilirsiniz. Diyabet tanınız varsa veya risk grubundaysanız, şikâyetiniz olmasa dahi düzenli retina muayenesi bu sürecin önemli bir parçasıdır. Muayene sırasında göz yapınız ayrıntılı olarak değerlendirilir, size özel seçenekler birlikte gözden geçirilir ve sorularınıza yanıt verilir. Erken değerlendirme, retina hastalıklarının çoğunda tedavi başarısını doğrudan etkiler.